مارسل پروست خالق حماسه مدرن است و رمان جستجو سیر و سلوک انسان مدرن. این سیر و سلوک در دنیایی به وقوع می پیوندد که هنجارهای متافیزیکی آن به کلی برهم ریخته، ازل و ابد جا به جا شده و انسان سرگشته در آن، حقیقت مطلق را می جوید. مسیر کاوش انسان پروستی اما، جادۂ عرفان سنتی نیست، در اینجا هنر جانشین عرفان می‌شود و بر اریکه الوهیت جلوس می کند. مقصد جستجو، وصول به بی زمانی مطلق است و این مقصود به یمن تعمق در جوهره هنر حاصل می شود.

تعمق در روان آدمی، کاوش تأثرات و احساسات و ادراکات با جاری ساختن مفهوم زمان در اعماق آنها، پرداخت تصاویر رؤیا و جهان ناخود آگاه و ترسیم د دنیایی غریب و اسرار آمیز، همه و همه دست آخر در خدمت جستجوی جوهرند، جوهر مکنون در زندگی که به باور پروست تنها هنر از عهده عیان ساختنش بر می آید.