کتاب از زردشت تا مانی مجموعه‌ی چهار درس‌گفتار است که گراردو نیولی، ایران‌شناس بزرگ ایتالیایی، در کولژ دو فرانس به تاریخ ۱۵، ۱۹، ۲۲ و ۲۹ آوریل ۱۹۸۳ ارائه داده است. این مجموعه به سال ۱۹۸۵ در پاریس به زبان فرانسه منتشر شد.

نیولی بسیار گزیده گوی و دشوار نویس است. از این رو، در این کتاب خواننده با انبوهی اطلاعات و نظریات روبه‌رو می‌شود که گاه درک مطلب را دشوار می‌سازد. این موضوع بخصوص در فصل اول که بیش تر به نام‌های جغرافیایی اساطیری پرداخته شده. مشهودتر است. دشواری ترجمه‌ی چنین کتابی در همین مسئله بود و اگر راهنمایی‌های ارزنده‌ی استاد گرانقدرم، استاد احمد سمیعی (گیلانی) نبود، شاید از عهده‌ی آن بر نمی‌آمدم. استاد با دقت بی‌نظیر خود تمامی کتاب را خواندند و آن را ویراستند.