مقدمه خرد جامعه شناسی به معنای تأمل در خود جامعه‌شناسی است. این تأمل دارای دو وجه است. وجه نخست عبارت از آن است که جامعه شناسان در گفتمان جامعه شناختی دقت کنند و تفاوت آن با گفتمان‌های فلسفی و علمی و زیبایی شناختی را مداوماً مورد پرسش جدی قرار دهند و میزان تداخل آنها و شیوه درگیری میان آنها را بسنجند و درباره آن داوری کنند تا از درافتادن به گـنگی و آشفتگی بر حذر باشند، لازمه این تأمل آن است که جامعه‌شناسان به تحولات درونی جامعه‌شناسی بینا و هشیار باشند، تکثر روش شناختی و طرح‌های تحقیقاتی جامعه شناسی را مداوماً مورد نقادی قرار دهند تا هم از در افتادن به تحجر جلوگیری شود و هم خطر حل شدن گفتمان جامعه شناختی در سایر گفتمان‌ها از میان برود. وجه دوم تأمل در خود جامعه شناسی سنجش رابطه جامعه‌شناسی با تاریخ و جامعه‌ای است که این در توصیف و تبیین و تفسیر آن دارد. این تأملات در زمانه ما از آن جهت امری مهم و با معنا شمرده می‌شود که گفتمان زیبایی شناختی و یا نوعی تفسیر از آن در قالب نظریه‌های مابعد مدرن منکر چنین رابطه‌ای هستند. آنها یا منکر تاریخ‌اند و تاریخ را به روایت فرو می‌کاهند و یا تاریخ را به تاریخمندی مبدل می‌کنند که حاصل هر دو، تقلیل تاریخ و جامعه به متن است. حاصل فرآیند تبدیل تاریخ و جامعه به متن، تن در دادن به نوعی تکثر بی‌پایان و پذیرش آنچه هست و بی‌اعتنایی به لزوم مداخله عقلانی برای اصلاح و بهبود جامعه است.