با وجود پژوهشهای گونه گون که طی سالهای اخیر دربارة نظامی گنجوی انتشار یافته است زندگی او هنوز پر از نقطههای ابهام است. اقوال تذکرهنویسان درین باره غالباً آکنده از اشتباه و تناقض و مشحون از خلط و خطاست. اشارات اندک و پراکنده یی هم که در آثار خود شاعر درین باب هست برای رفع این همه ابهام بسنده نیست. متن انتقادی درست و قابل اعتمادی هنوز از مجموعة آثار او در دست نیست و پارهیی سخنانش هنوز تفسیرهای دقیقتری را طلب میکند. بهعلاوه، هم شعر و هنر او هنوز محتاج ارزیابی عمیقتری است، هم محتوا و مأخذ اندیشه و تعلیم او به بررسی بیشتری نیازدارد. با اینهمه، تصویر رنگ رو باخته و تا حدی از همگسیختهیی که هم اکنون از روی اطلاعات بالنسبه موثق موجود میتوان از زندگی او طرح کرد، برای درک برخی جزئیات از هنر و اندیشة او خالی از فایده نیست.
صفحه ۱۴