به عقیده هگل فرایند دیالکتیکی که ایده توسط آن در طبیعت و در ذهن تحقق میپذیرد، بر اساس تناقض بنا شده است. آیا باید از این معنی چنین نتیجه گرفت که دیالکتیک هگل متضمن طرد اصل عدم تناقض است و، در نتیجه، درست مقابل دیالکتیک قدیم که این اصل را به عنوان پایه اساسی کار خود به کار میبرد؟ جواب ما منفی است. ابتدا بگوییم که اگر خوب دقت کنیم، موضوع نخستین و شاید اساسی دیالکتیک قدیم در مباحثه، همین مسئله برنهاد و برابرنهاد و هم نهاد بوده است .
صفحه ۴۶